Niebieski księżyc - Connie Willis

Autor: Bartosz 'Zicocu' Szczyżański
Redakcja: Marcin 'lmn' Łukasiewicz

Śmierć na Nilu była zbiorem opowiadań świetnych, to pewne, ale trochę nie odpowiadał mi jej ogólny charakter: teksty w większości były bardzo lekkie − humorystyczne, autorka uciekała od najbardziej poruszających tematów. Willis jednak udowodniła, że potrafi tworzyć inne opowieści (jak było chociażby w przypadku opowiadania tytułowego). W Niebieskim księżycu znalazły się historie dużo poważniejsze, o wiele bardziej przejmujące, smutniejsze. Przyznam od razu, że jestem z tego niezwykle zadowolony.

W drugim tomie znajdziemy tylko trzy opowiadania, które można by śmiało nazwać reprezentatywnymi dla Willis (czy raczej podobnymi do dominujących w Śmierci na Nilu): otwierające antologię W "Rialto", tytułowy Niebieski księżyc i zamykający zbiór Duch prawdy. Oparte są one na konwencji, którą wnikliwy czytelnik poznał już na wylot: jakieś dziwne zdarzenia, które ocierają się o fantastykę, połączone z dużą ilością wątków romantycznych. Nie powiedziałbym jednak, że te trzy teksty są przesadnie podobne – każdy oferuje pewien dodatkowy detal, który trochę zmienia oblicze historii. W pierwszym opowiadaniu będzie to ciekawa próba igrania z prawami fizyki kwantowej, w drugim nawiązania do fantastyki ekologicznej, w ostatnim zaś – szalony wątek kryminalny, kojarzący się jako żywo z perypetiami Resnickowskiego detektywa Mallory'ego.

Zaloguj się aby wyłączyć tę reklamę

Pozostałe pięć opowiadań zdecydowanie odcina się od tych zabawnych, szalenie optymistycznych historii. W nich Willis podchodzi do życia poważniej, bierze na warsztat istotne problemy, zdarza się jej przerażać, wzruszać – wywołuje potężne emocje. Kto mógłby się po autorce tekstów takich jak Nawet królowa czy Usiądźcie wszyscy wraz…. spodziewać opowiadania o przemijaniu i horrorze starości, jaki przeżywają bohaterowie Wichrów w Marble Arch? Tak samo zdziwiły mnie dwie przejmujące historie z czasów wojny opowiadające o heroizmie szarych obywateli w bombardowanym Londynie (Jack i Obserwator przeciwpożarowy), wzruszająca historia dziewczynki dorastającej w przededniu apokalipsy (Daisy w słońcu) i tragiczna opowieść o istocie, która zmuszona zostaje do morderstwa (Sydon w lustrze). Większość opowiadań ze Śmierci na Nilu kazała mi wierzyć, że Willis odnajduje się lepiej w tekstach łatwych, osadzonych we współczesności, traktujących o niewinnych amorach. Tymczasem po lekturze drugiej antologii, jawi się ona jako autorka bardziej wszechstronna i, co ważniejsze, mająca naprawdę dużo do przekazania.

Przyjęcie całkiem innej konwencji wpłynęło właściwie na wszystkie pozostałe aspekty książki. Z bohaterami kolejnych opowiadań dużo łatwiej się zżyć: nie są już bliskimi ideału istotami, których wady są wyolbrzymione tylko po to, żeby czytelnik mógł się śmiać z własnych przywar; postaci z Jacka czy Sydona w lustrze przeżywają własne dramaty, których zdecydowanie im nie zazdroszczę. Szczególnym opowiadaniem pod względem kreowania bohaterów są Wichry w Marble Arch, gdzie pod skorupą chodzących ideałów ukrywają się setki problemów. W Niebieskim księżycu trudniej niż w Śmierci na Nilu znaleźć będzie zakochanych podlotków bez doświadczenia, dużo łatwiej natomiast ludzi zniszczonych przez życie.

Jeśli można tak to nazwać, "poważnieje" także styl Willis. Nie można pisać o wojennych dramatach wypunktowując kolejne pospolite przywary i drwiąc z zabawnych ludzkich niedoskonałości – autorka świetnie to rozumie. Mamy więc w Niebieskim księżycu więcej przejmujących opisów, wzruszających scen i bólu, mniej natomiast radosnych flirtów i zabawy, choć oczywiście pojawiają się one w różnych proporcjach w każdym tekście. Trzeba oddać Willis hołd za to, jak doskonale dopasowuje język do różnych rodzajów opowiadań: popisując się jego lekkością przy humorystycznym Duchu prawdy i wzruszając przy Obserwatorze przeciwpożarowym.

Niebieski księżyc to coś więcej, niż spełnienie moich oczekiwań. Liczyłem na dobre teksty i się nie zawiodłem, nie wierzyłem jednak, że będzie więcej refleksyjnych opowiadań w stylu chociażby Śmierci na Nilu, a właśnie takie dostałem. Każdemu, kogo zachwycił List od Clearysów – polecam.

Tytuł: Niebieski księżyc
Cykl: The Best of Connie Willis
Tom: 2
Autor: Connie Willis
Wydawca: Solaris
Miejsce wydania: Stawiguda
Data wydania: 9 lutego 2010
Liczba stron: 450
ISBN-13: 978-83-7590-041-5
Oprawa: miękka
Wymiary: 125 x 195 mm
Cena: 41,90 zł