Leksykon niewiedzy - Kathy Passig, Aleks Scholz

Autor: Joanna 'Koona' Roszak
Redakcja: Klaudia 'Marigold' Najdowska

Liczne zagadnienia naukowe, często nieznane przeciętnemu zjadaczowi chleba, aż proszą się o uwagę i uwiecznienie ich w opowiadaniu science fiction. I tak też się dzieje. Zdarza się nawet, że w takich książkach więcej jest fizyki, biologii i chemii niż w niejednym artykule popularnonaukowym. Jeszcze atrakcyjniej jest w momencie, gdy problemy poruszone na łamach książki są praktycznie nierozwiązywalne. Pozostawiają bowiem autorom duże pole do popisu w wymyślaniu potencjalnych rozwiązań. Jednak, czy wiemy, czego nie wiemy?

Napisany przez dwoje młodych Niemców, dziennikarkę Kathrin Passig i astronoma Aleksa Scholza, Leksykon niewiedzy. To, na co dotychczas nie znamy odpowiedzi, to książka mająca przybliżyć czytelnikowi czterdzieści dwa problemy, z którymi nauka dotychczas sobie nie poradziła. Przedstawione tematy są różne – od tych najtrudniejszych, jak ciemna materia czy hipoteza Riemanna – po rzeczy nam bliskie, którymi na co dzień ani zwykli, szarzy ludzie, ani naukowcy nie zaprzątają sobie głowy, na przykład ziewanie lub… tworzenie się kropel. Książka ta pokazuje, że nie tylko kosmos może być tajemniczy. Taśma klejąca również.

Zaloguj się aby wyłączyć tę reklamę

Sama okładka też przyciąga wzrok. Gruba, zdziwiona kura w asyście jajka świetnie nadaje się jako ilustracja problemów trapiących ludzkość (aczkolwiek temu zagadnieniu autorzy nie poświęcili żadnego rozdziału). Interesująco prezentuje się także styl książki – na poły poważny, na poły komiczny.

W podobnym tonie utrzymane są cytaty zamieszczone na początku każdego z rozdziałów. Zagadnienia opatrzone są wypowiedziami znanych ludzi lub też fragmentami książek, mniej lub bardziej pasującymi do opisywanego tematu. Przeważają te dopasowane, aczkolwiek zdarzają się również cytaty traktujące bardziej o niewiedzy niż o danym problemie. Ich przekrój jest też różny: począwszy od Biblii, poprzez Kurta Vonneguta, aż po South Park i Barta Simpsona. Bez względu na to, kto, gdzie i na jaki temat się wypowiadał, cytaty w zabawny sposób wprowadzają w problematykę. Niektórych tekstów nie przetłumaczono prawdopodobnie z obawy przed utratą sensu, jednak nie sprawią one problemu osobom o podstawowej znajomości języka angielskiego.

Moim zdaniem brawa należą się autorom także za język, jakim napisany jest Leksykon niewiedzy.... Zabawne porównania czy ciekawe przykłady ułatwiają zrozumienie trudnych zagadnień. Ponadto miejscami Passig i Scholz sięgają po proste do bólu, wręcz łopatologiczne tłumaczenia, co potwierdzają sami autorzy słowami: "(…)spróbujemy opisać podstawową ideę (…) w sposób tak prosty, by ludzie nie popadli w ciężką depresję, a jednak tak poprawny, by matematycy nas nie ukamienowali" (o hipotezie Riemanna). Opisując problemy, autorzy przedstawiają praktycznie wszystkie hipotezy wysnute na dany temat – od tych najbardziej naukowych i prawdopodobnych, aż po te niczym nieuzasadnione, a nawet absurdalne. Jednak przy nierozwiązanej zagadce nie można wykluczyć żadnego pomysłu na odpowiedź.

Leksykon niewiedzy... swoim stylem przypomina mi pozycje z cyklów Strrraszna historia, Monstrrrualna erudycja czy Zabójcza matematyka wydawane w Polsce przez wydawnictwo Egmont Polska. Książka Kathrin Passig i Aleksa Sholza nie jest aż tak komiczna i prześmiewcza, jednak (co ze względu na poruszane tematy nie ulega wątpliwości) powstała z myślą o starszych czytelnikach, a w swojej fachowości idzie krok lub nawet dwa dalej.

Zbiór czterdziestu dwóch znanych – nieznanych może wydać się niewielki przy ogromie dzisiejszej wiedzy, jednak Leksykon niewiedzy... dostarcza rozrywki na długie godziny. Nawet poznając niewiedzę, można dowiedzieć się czegoś nowego. Poza tym każda odpowiedź rodzi nowe pytania, więc kto wie, może doczekamy się kolejnego wydania w wersji poszerzonej?

Tytuł: Leksykon niewiedzy. To, na co dotychczas nie znamy odpowiedzi (Lexikon des Unwissens. Worauf es bisher keine Antwort gibt)
Autor: Kathy Passig, Aleks Scholz
Tłumaczenie: Elżbieta Kaźmierczak
Autor okładki: Piotr Socha
Wydawca: W.A.B.
Miejsce wydania: Warszawa
Data wydania: 18 lutego 2009
Liczba stron: 328
ISBN-13: 978-83-7414-562-6
Oprawa: twarda
Wymiary: 123 × 195 mm
Cena: 39,90 zł